Presentatie-angst overwinnen. Tips!

Presentatie-angst is erg vervelend. Maar ook als het nooit je hobby wordt, kun je leren een goede presentatie te geven. Je moet de basistechnieken ervan oefenen, en leren omgaan met je zenuwen of angst.

Presentatie-angst reëel bekijken.

Laat de verwachting dat je het perfect moet doen, los. Je hoeft niet foutloos, in één doorgaande stroom woorden je hele verhaal te houden. Je zult je zeker ook een paar keer vergissen.

Natuurlijk ben je gespannen, van tevoren en tijdens je presentatie. Dat is normaal, iedereen heeft het, wen aan het idee.

Presentatie-angst overwinnen. Tips 3

 Presentatie-angst, help!

Accepteer dat je presenteren eng vindt. Want dat is een belangrijk onderdeel van leren omgaan met je presentatie-angst. Er is niets aan te doen dat je stem trilt, dat je rood wordt, of dat je het soms even niet meer weet. Iedereen die af en toe een presentatie geeft, vindt dat (erg) spannend. Niemand kijkt je daar op aan. Kom er voor uit. Vertel het aan anderen, en zeker aan degene die jouw presentatie moet beoordelen.

Een toolkit bij je hebben met presentatietechnieken en tips helpt je je presentatie goed door te komen, ook al ben je zenuwachtig. Let op: tips moet je oefenen!

Alles mag.

Gouden regel: alles mag in een presentatie, als je het openlijk doet. Dus: vergissing maken, blaadje laten vallen, het even niet meer weten, iets opzoeken, je verspreken, de PP doet het even niet goed, enz. Openlijk doen en verder gaan. Sorry zeggen is niet nodig.

Hardop onder woorden brengen helpt en schept tijd die je nodig hebt om je te herstellen. Zeg bijvoorbeeld: “Wacht even.” Of gebruik een van de volgende zinnetjes: “Even nadenken.” “Even kijken.” “Wat zei ik net?” “Ehm, nee, ik bedoel…” Of, bij vragen uit het publiek:  “Daar moet ik even over nadenken.”  “Wil je je vraag herhalen?”  “Wacht even, ik hoorde niet goed wat je zei.” Dat maakt het openlijk, en iedereen vindt het heel normaal. Dit soort dingen horen bij presenteren.

Ontspannen staan en ademen, hoe doe je dat?

Voor je begint met presenteren: Het is goed om je aan te wennen om stevig op twee benen te staan en goed te “aarden”: Voel je beide voeten op de grond, die zijn je anker. Recht je rug.  Waar laat je je handen? Nergens. Laat ze gewoon los, dan gaan ze vanzelf meebewegen met je verhaal. En zo niet, ook goed. Presentatie-angst overwinnen. Tips 6

Je hoeft natuurlijk niet stil te blijven staan. Loop en beweeg als je wilt, maar kom steeds terug in deze stevige rustige basishouding op twee voeten.

Neem ook even de tijd om je adembeweging te voelen. Je ademhaling beweegt in je lichaam altijd precies zoals jij bent op dat moment. Hoe ontspannener je bent, hoe meer je adembeweging naar je buik zakt. Hoe hoger je spanning, zoals bij presentatie-angst, hoe hoger je adem beweegt.  Accepteer dat als je zenuwachtig bent.

Het helpt als je het gewicht van je lichaam laat zakken: naar de grond, naar de stoel. Je kunt je voorstellen dat je naar je buik toe ademt, alsof je je buik bij elke inademing een beetje vult met lucht. Als je uitademt loopt je buik dan weer leeg. Na elke uitademing denk je: “pauze”. Daarna adem je weer naar je buik toe in en direct weer uit.  Adem kleine beetjes, dat is genoeg.

Als je tijdens het presenteren even een moment voor jezelf hebt, aard dan weer en adem naar je buik, dat helpt bij de presentatie-angst.

Hoe kijk je naar het publiek.

Als je een presentatie houdt, wil je iets met de mensen in de klas/zaal delen. Kijk globaal naar je publiek: soms wat naar links, dan weer naar rechts. In een persoonlijker verhaal kan je de mensen in je publiek kort echt aankijken, nu eens die, dan weer die. Of je kan iemand wat langer aankijken als je met hem/haar praat.

Presentatie-angst overwinnen. Tips 4

Vind het goed dat de mensen naar jou kijken. Dat ze contact willen met jou en benieuwd zijn naar wat je vertelt en laat zien. Deel uit wat je hebt voorbereid, geef je publiek het beste wat je hebt, met al je enthousiasme! Ga ervan uit dat ze jouw presentatie-angst maar voor een deel opmerken, en dat ze het niet erg vinden. Iedereen weet dat presenteren spannend is.

Hoe bereid je je presentatie voor?

Juist als je last hebt van presentatie-angst is het belangrijk je voorbereiding niet uit te stellen. Ga erop af! Begin een paar weken van tevoren met het kiezen van je onderwerp.

Welk onderwerp?

Kies je onderwerp zo dat het zo dicht mogelijk bij je ligt.  Vertel je verhaal vanuit het gevoel dat je erbij hebt. Ga uit van wat jij zélf vindt en wilt. Niet van wat je denkt dat de docent of het publiek goed vindt. Stel jezelf de vraag: Wat wil ik in deze presentatie vertellen? Hoe wil ik deze praktijktoets doen? Welke dingen vind ik belangrijk en leuk aan dit onderwerp? Ook als je een verplicht onderwerp moet doen.

Presentatie-angst overwinnen. Tips 7

Heb je je onderwerp gekozen? Schrijf hem dan uit zoals je hem zou zeggen. In gewone praat-taal. Het helpt om bijvoorbeeld eerst uit je hoofd te praten over je onderwerp en dat op te nemen, en uit te schrijven. Dan krijg je praat-taal. Die is geschikt om mee te presenteren. Schrijf-taal of denk-taal is dat niet. Typ zo je hele tekst uit. Maak er aantekeningen in, over wanneer je een nieuwe slide wilt laten zien, of iets anders wilt doen tussendoor. Regie-aanwijzingen voor jezelf dus.

Ga dan enters in je tekst zetten zoals in deze alinea. (enter)

Je typt de zinnen niet aan een stuk door maar in regels: steeds een enter. (enter)

Elke gedachte vormt één regel totdat er weer een komma of een punt of ander leesteken komt. (enter)

Na elke regel kun je ademen, even denken, even naar je publiek kijken. (enter)

Zorg dat je goed de weg kan vinden in je verhaal: Maak blokjes tekst met koppen erboven die structuur aanbrengen. Kies grote goed leesbare letters zodat je het makkelijk terug kan vinden als je het even kwijt bent. Geef je tekst tenslotte paginanummers en doe er een nietje door.

Hoe presenteer je met geschreven tekst?

Als je je verhaal gaat houden, houd dan rustig je tekst in je hand, en lees hem regel voor regel voor. Gedurende de laatste woorden van een regel kijk je even naar je publiek. Daarna begin je de volgende regel voor te lezen, met gevoel en enthousiasme. In de laatste woorden kijk je weer op. Hoe vertrouwder je bent met je tekst, des te eerder in de zin ga je opkijken, en heb je contact. Maar elke nieuwe zin begin je met voorlezen! Met gevoel! Deze techniek is even oefenen, maar het maakt dat je verhaal met gevoel kunt houden Je raakt nooit je tekst kwijt en je houdt steeds contact met je publiek.

Presentatie-angst overwinnen. Tips 9

Thuis je presentatie oefenen.

Het is slim om van tevoren je presentatie een paar keer thuis te houden. Zet het helemaal in scène. Je meubels en evt een huisgenoot zijn het publiek. Ga staan, twee stevige benen op de grond, voel je adem. Vertel hardop en enthousiast je verhaal. Neem de tijd op. Kort je tekst in tot iets korter dan de gegeven tijd. Er is namelijk ook altijd tijd nodig voor reacties uit je publiek, of je moet even iets opzoeken, of er gebeurt iets onverwachts. Heel normaal, maar hou er rekening mee. Oefen zo minstens drie keer je presentatie, dan word je er vertrouwd mee en dat is heel goed bij presentatie-angst.

Het is zo ver. Wat doe je?

Kijk in de ruimte of de zaal eerst eens rustig rond, ga even staan op de plaats waar je straks gaat staan praten en voel je voeten stevig op de grond, ontspan. Neem dan de tijd om de praktische kant van je presentatie in orde te brengen. Zet alles klaar, controleer of apparaten het doen.

Snelle truc om zenuwen te verjagen.Presentatie-angst overwinnen. Tips 8

Deze truc helpt om van tevoren even je zenuwen te verjagen. Je kunt hem doen bijvoorbeeld als je even alleen in de ruimte bent, of op de gang. Haal heel diep adem en blaas zo hard mogelijk uit, terwijl je je benen, billen, buik en vuisten keihard aanspant. Dan ontspannen. Wacht twee keer ademen. Nog eens doen.

Duidelijk spreken, hoe doe je dat?

In het algemeen: neem tijd voor je presentatie. Denk niet: ik wil er zo gauw mogelijk van af zijn, dat werkt averechts! Dan heb je er zeker geen plezier in. Als je uitgebreid de tijd neemt om te praten komt jouw verhaal en je betrokkenheid erbij het meest tot zijn recht. Dan wordt het misschien nog leuk. Presentatie-angst of niet! Een paar tips:

  • Neem alle tijd om te praten.
  • Spreek alle lettergrepen uit.
  • Articuleer met actieve mondbewegingen.
  • Laat je stem ook in het laatste woord van de zin doorklinken.
  • Beleef wat je zegt, leg accenten in de zin.
  • Praat groot in een grote ruimte of in een grote groep, òòk met microfoon! Dus  l a n g z a m e r   en  LUIDER  dan normaal.

Meer info over spraak verbeteren?

Hoe maak je een einde aan je presentatie?

Presentatie-angst overwinnen. Tips 10

Aan het eind van je presentatie sluit je af met een simpele slotzin: “Bedankt voor uw aandacht.” Of: “Dank jullie wel.” Of eenvoudig: “Dat was het.” En je laat daarbij je blik even helemaal langs je luisteraars gaan. Neem de tijd om applaus te ontvangen, en bedank ervoor.

Neem de tijd om de microfoon af te doen, de apparaten uit te zetten en je spullen bij elkaar te pakken. Loop rustig naar je plaats.

Veel succes en vooral plezier met je presentatie!

Wil je deze presentie-angst tips oefenen of één gratis afspraak?

Presentatie-angst overwinnen. Tips 2

Tips werken het beste als je ze oefent! Marja Jager heeft veel ervaring in het werken met mensen met presentatie-angst.  Wil je een keer kennismaken en vrijblijvend uitproberen of logopedie iets voor jou is, neem dan contact op met de logopediepraktijk voor één gratis afspraak.